Kıllar seyrek olup altlarındaki deri görünüyorsa, deriyi yıkamak, yanî ıslatmak farz olur.
Yüzünü yıkarken, iki kaşın altını ıslatmak sünnet
Kaşların, sakalın, bıyığın altındaki görünmiyen deriyi ıslatmak sünnet
Sakalın sarkan kısmını mesh etmek sünnet
Sakalın, sarkan kısmını içine, sağ elin yaş parmakları ile tahlîl etmek sünnet
İki kolu, dirsekleri ile birlikte, bir kere yıkamak farz
Kolları yıkarken, avuca su doldurmalı, bunu dirseğe doğru akıtmak müstehab
Kolları yıkarken, farz olandan biraz fazlasını yıkamak müstehab
Başın dört de bir kısmını mesh etmek, yanî yaş eli başa sürmek farz
Başın her tarafını, bir kerre mesh etmek sünnet
Başın her tarafını, önden arkaya doğru mesh müstehab
Kulağı, bir kerre mesh etmek sünnet
Kulağı mesh ederken birer parmağı, kulak deliğine sokmak müstehab
Kulakların dışı baş parmakla, içi şehâdet parmağı ile mesh edilip, küçük parmaklar deliğe sokulup tahrik edilir.
Enseyi, üçer bitişik parmaklarla, bir kere mesh etmek sünnet
Baş, kulaklar veyâ enseden birini, her defasında eli ayrı ayrı ıslatarak, birden fazla mesh etmemelidir. Her defasında ıslatmadan tekrârlanabilir.
Başı, kulağı ve enseyi birlikte mesh yapmak için, iki el ıslatılıp, iki elde de, üç bitişik ince parmak birbirine yapıştırılıp, iç tarafları, başın önünde, saçların başlangıcına konmak üzere iki el başa konur. İki elin bu üç parmağının uçları, birbirine dokunmalıdır. Baş ve şehâdet parmakları ve avuç içleri havada olup, başa dokunmaz. İki el, arkaya doğru çekilerek, üçer parmak, başı mesh eder. Eller, arkadaki saç kenârına gidince, üçer parmak, baştan ayrılıp, iki elin avuç içleri, kafanın yan tarafındaki saçlar üzerine yapıştırılıp, arkadan öne çekilerek, başın yan tarafları mesh edilir. Sonra şehâdet parmakları kulakların iç tarafına ve baş parmakların iç yüzü, kulak arkasına konup, kulaklar yukarıdan aşağı mesh edilir. Sonra, diğer üç parmakların dış yüzleri enseye konup, ensenin ortasından, iki tarafına doğru çekilerek mesh edilir.
Ayağı, iki yandaki topuk kemikleri ile birlikde, bir kere yıkamak farz
Ayaklarını kıbleye karşı yıkamamak müstehab
Ayak parmaklarının arasını tahlîl sünnet
Ayak parmaklarını tahlîl için, sol elin küçük parmağı sağ ayağın küçük parmağından ve sonra, sol ayağın büyük parmağından başlıyarak, ayak parmakları arasına, sıra ile, alt tarafdan sokulur. Ayak parmaklarının aralarını tahlîl ederken, sol elin küçük parmağı ile ve alt taraflarından tahlîl etmek müstehab
Ayakları yıkarken, farz olandan biraz fazlasını yıkamak müstehab
Abdestten kalan sudan kıbleye karşı ayak üzere içmek müstehab
Abdestden sonra, kurulanmak müstehab
Abdestden sonra kelime-i şehâdet okumak müstehab
Abdestden sonra üç kere (sûre-i kadr) okumak müstehab
Hadîs-i şerîfde buyuruldu ki, (Her kim abdest aldıkdan sonra “İnnâ enzelnâhü” sûresini bir kerre okursa, Hak teâlâ hazretleri, o kimseyi sıddîklardan yazar. İki kerre okursa, şehîdlerden yazar. Üç kerre okursa, Peygamberlerle haşr olur.)
Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” buyurdular ki, (Her kim abdest aldıkdan sonra, benim üzerime on kerre salâtü selâm getirse, Hak teâlâ hazretleri, o kişinin hüznünü giderip mesrûr eder, duâsını kabûl eder.)
Abdest aldığı kabı dolu bırakmak müstehab. İbriğin ağzını kıbleye karşı durdurmalıdır.
Abdestden sonra (Sübhâ), yanî iki rek’at namâz kılmak müstehab
Abdestli iken, abdest almak müstehab . Yani namâz kıldıktan sonra, abdestli iken, yeni namâz için, bir daha abdest almaktır.
ABDEST DUÂLARI
Abdest almaya başlarken, (Bismillâhil-azîm velhamdü lil-lahi alâ dînil-islâmi ve alâ tevfîkıl-îmâni elhamdü lillahillezî ce’alelmâe tahûren ve ce’alel-islâme nûren) denir.
Ağzına su verdikde, (Allahümmeskınî min havdi nebiyyike ke’sen lâ azmeü ba’dehü ebeden).
Burnuna su verdiğinde, (Allahümme erihnî râyihatel-Cenneti verzuknî min naîmihâ velâ türihnî râyihaten-nâri).
Sağ ayağını yıkadığında, (Allahümme sebbit kademeyye alessırâtı yevme tezillü fîhil-akdâm).
Sol ayağını yıkadığında, (Allahümme lâ tatrud kademeyye alessırâti yevme tatrudü küllü akdâmi a’dâike. Allahümmec’al sa’yî meşkûren ve zenbî magfûren ve amelî makbûlen ve ticâretî len’tebûre).
abdesti tekmil oldukdan sonra, (Allahümmec’alnî minettevvâbîne vec’alnî minel-mütetahhirîne vec’alnî min ibâdikes-sâlihîne vec’alnî minellezîne lâ havfün aleyhim velâ hüm yahzenûn).
Ba’dehü semâya bakarak, (Sübhânekellahümme ve bihamdike eşhedü en lâ ilâhe illâ ente vahdeke lâ şerîke leke ve enne Muhammeden abdüke ve resûlüke) okuya.
Kaynak: Halebî-i Sagîr, Berîka, Hadîka, Tam İlmihâl, Mızraklı İlmihâl