“Kişi sevdiği ile beraberdir”
Hadis-i ŞerifPeygamber Efendimiz Muhammed (sallâllâhü aleyhi ve sellem), dünyaya teşrif ettikten sonra yaklaşık üç gün annesi Hz. Âmine tarafından emzirildi. Daha sonra Ebû Leheb’in cariyesi Süveybe Hatun tarafından bir müddet emzirildi.
O dönemde Mekke halkı, çocuklarını süt annelerine verme âdetine sahipti. Mekke’nin sıcak ikliminden uzaklaşmaları ve daha sağlıklı bir ortamda büyümeleri için çocuklar, havası güzel ve suyu tatlı olan çevre yaylalara gönderilirdi. Her yıl bu maksatla Mekke’ye gelen süt anneleri, ailelerin çocuklarını alarak kabilelerine götürür ve bir müddet büyüttükten sonra ailelerine teslim ederlerdi.
Peygamber Efendimizin doğduğu yıl, Benî Sa’d kabilesinden birçok süt anne Mekke’ye geldi. Bu kabile; cömertliği, mertliği, tevazusu ve güzel Arapça konuşmasıyla tanınıyordu. Ancak o yıl kabile yurdunda şiddetli kuraklık ve kıtlık yaşandığından, süt anneleri daha fazla çocuk alarak geçimlerini sağlamayı umuyorlardı. Bu sebeple öncelikle zengin ailelerin çocuklarını tercih ettiler.
Peygamber Efendimiz yetim olduğu için kendisine talip olan çıkmadı. Gelen kadınlar arasında güzel ahlâkı, iffeti, hayâsı ve yumuşak huyluluğuyla tanınan Halime Hatun da bulunuyordu. Binek hayvanları zayıf olduğu için Mekke’ye diğerlerinden daha geç ulaşmışlardı. Eşiyle birlikte çocuk ararken Peygamber Efendimizin dedesi Abdülmuttalib ile karşılaştılar. Yapılan görüşmenin ardından Halime Hatun, Hz. Âmine’nin evine götürüldü.
Halime Hatun, Peygamber Efendimizi ilk gördüğü anı şöyle anlatmıştır:
“Çocuğun başucuna vardığımda yünden beyaz bir kundağa sarılmış, yeşil ipekten bir örtünün üzerinde huzur içinde uyuyordu. Etrafa misk kokusu yayılıyordu. Ona öylesine ısındım ki uyandırmaya gönlüm razı olmadı. Elimi göğsüne koyduğumda uyandı ve bana öyle güzel tebessüm etti ki kendimden geçtim. Sağ mememi verdiğimde emmeye başladı, sol mememi ise emmedi.”
Halime Hatun, Hz. Âmine’nin de kendisine bazı müjdeli haberler verdiğini aktarır. Bu anlatımlarda, Halime Hatun’un Benî Sa’d kabilesinden ve Ebî Zeybe soyundan olduğuna dair daha önceden işittiği bir nida ve Mekke’ye gelmeden önce gördüğü müjdeli bir rüya da yer alır.
Halime Hatun, Peygamber Efendimizi alarak eşi Hâris’in yanına döndüğünde, eşi de onun mübarek yüzünü görünce hayranlığını dile getirdi. Peygamber Efendimizi yanlarına aldıkları andan itibaren hayatlarında büyük değişiklikler yaşadıklarını anlattılar.
Mekke’den ayrılırken zayıf ve yavaş ilerleyen binek hayvanlarının hızlandığı, Benî Sa’d yurduna ulaştıklarında ise evlerindeki hayvanların sütlerinin arttığı ve bolluğa kavuştukları rivayet edilir. Kıtlık sebebiyle sıkıntı yaşayan aile, Peygamber Efendimizin gelişiyle birlikte bereketli günler yaşamaya başladı.
Halime Hatun, Peygamber Efendimizin sağ memesini emdiğini, sol memesini ise süt kardeşine bıraktığını anlatmıştır. Çocukluk dönemine dair aktarılan rivayetlerde, erken yaşlarda yürümeye ve konuşmaya başladığı, güzel sözler söylediği ve davranışlarıyla diğer çocuklardan ayrıldığı belirtilir.
Halime Hatun’un anlatımlarında, Peygamber Efendimizin çocuklarla oynanan bazı oyunlardan uzak durduğu, bir işe başlarken besmele çektiği ve çevresindekilerin kendisinden hiçbir zaman incinmediği de aktarılır. Ayrıca sıcak günlerde başının üzerinde bir bulutun kendisini gölgelediğine dair rivayetler de bulunmaktadır.
Peygamber Efendimiz henüz çocuk yaşlardayken yaşandığı aktarılan önemli hadiselerden biri de Şakk-ı Sadr hadisesidir.
Rivayete göre Peygamber Efendimiz, süt kardeşi Abdullah ile evlerinin yakınındaki kuzuların yanındayken süt kardeşi koşarak eve geldi ve beyaz elbiseli iki kişinin Muhammed’i yere yatırdığını söyledi. Halime Hatun ve eşi Hâris hemen olay yerine gittiler.
Peygamber Efendimiz, yanına gelen iki kişinin göğsünü yardığını, kalbini çıkarıp temizlediklerini ve ardından yeniden yerine koyduklarını anlattı. Bu hadise, İslâm tarihinde “Şakk-ı Sadr” yani göğsün yarılması olarak anılır. Hadisenin, Kur’ân-ı Kerîm’de İnşirah sûresinin ilk âyetiyle ilişkilendirildiği de ifade edilir.
Peygamber Efendimiz, kendisine peygamberlik bildirildikten sonra bu hadiseden bazı sahâbîlere de bahsetmiştir. Anlatımlarda, kalbinin temizlenmesi ve göğsünün yeniden kapatılması hadisesi ayrıntılarıyla yer alır.
Halime Hatun, Peygamber Efendimizi bir müddet daha yanında büyüttükten sonra annesine teslim etmek üzere Mekke’ye götürdü. Ancak ona duydukları sevgi ve kendisiyle birlikte yaşadıkları bereket sebebiyle ayrılmakta güçlük çekiyorlardı. Hz. Âmine’ye, bir süre daha yanlarında kalması için ricada bulundular. İzin verilmesi üzerine Peygamber Efendimiz yeniden Halime Hatun’un yanına döndü.
Bir müddet sonra Peygamber Efendimiz annesi Hz. Âmine’nin yanına döndü ve altı yaşına kadar onun yanında kaldı. Altı yaşındayken annesi ve Ümmü Eymen ile birlikte, babası Abdullah’ın kabrini ve akrabalarını ziyaret etmek üzere Medine’ye gitti. Medine’de yaklaşık bir ay kaldılar.
Dönüş yolculuğunda Ebvâ denilen yere geldiklerinde Hz. Âmine hastalandı. Hastalığı ağırlaşınca vefat etti ve oraya defnedildi. Hz. Âmine’nin vefatının ardından Ümmü Eymen, Peygamber Efendimizi yanına alarak Mekke’ye götürdü ve dedesi Abdülmuttalib’e teslim etti.
Peygamber Efendimiz, sekiz yaşına kadar dedesi Abdülmuttalib’in yanında büyüdü. Abdülmuttalib, Mekke’de saygı gören, sözü dinlenen; sabrı, cömertliği ve güzel ahlâkıyla tanınan bir kimseydi. Fakirlere yardım eder, misafirlerini ağırlar, haksızlığa karşı dururdu.
Torununa büyük bir sevgi ve şefkat gösterirdi. Onu yanından ayırmaz, Kâbe’nin gölgesindeki kendisine ait minderine oturtur ve ona engel olmak isteyenlere, “Bırakın oğlumu, onun şanı yücedir!” derdi.
Ümmü Eymen’e de Peygamber Efendimize iyi bakmasını sık sık tembih ederdi. Onun çocukluğundan itibaren güzel hâllerine ve davranışlarına şahit olduğunu anlatan Abdülmuttalib, torununu büyük bir ihtimamla büyüttü.
Rivayetlerde, Mekke’de kuraklık yaşandığı bir dönemde Abdülmuttalib’in Peygamber Efendimizi yanına alarak Ebû Kubeys Dağı’na çıktığı ve Allahü Teâlâ’ya yağmur için dua ettiği aktarılır. Bu duanın ardından bol yağmur yağdığı ve halkın sıkıntıdan kurtulduğu anlatılır.
Abdülmuttalib’in vefatı yaklaşınca oğullarını topladı ve Peygamber Efendimize hangi amcasının yanında kalmak istediğini sordu. Peygamber Efendimiz, amcası Ebû Tâlib’in yanına giderek onun yanında kalmak istediğini gösterdi. Bunun üzerine Abdülmuttalib, torununu Ebû Tâlib’e emanet etti ve ona iyi bakmasını vasiyet etti.
Sekiz yaşından itibaren amcası Ebû Tâlib’in himayesinde büyüyen Peygamber Efendimiz, onun tarafından büyük bir sevgiyle korundu. Ebû Tâlib, kendi çocuklarından çok sevdiği yeğenini yanından ayırmaz, onunla ilgilenir ve ihtiyaçlarını gözetirdi.
Ebû Tâlib’in maddî imkânları sınırlı, ailesi ise kalabalıktı. Buna rağmen Peygamber Efendimizi himayesine aldıktan sonra evlerinde bolluk ve bereket yaşandığına dair rivayetler aktarılır. Mekke’de kuraklık yaşandığında onu Kâbe’nin yanına götürerek dua ettiği ve ardından yağmur yağdığı da anlatılan hadiseler arasındadır.
Peygamber Efendimiz dokuz veya on iki yaşlarında iken amcası Ebû Tâlib ile birlikte Şam’a yapılan bir ticaret yolculuğuna katıldı. Kervan, Busra yakınlarında bir manastırın civarında konakladı. Burada yaşayan Bahîra adındaki rahip, kervanın gelişini dikkatle takip ediyordu.
Rivayete göre Bahîra, kervanın üzerinde ilerleyen ve Peygamber Efendimizi gölgeleyen beyaz bir bulut gördü. Kervan konakladığında, onun altında oturduğu ağacın dallarının üzerine doğru eğildiğini fark etti. Bunun üzerine kervandakileri yemeğe davet etti.
Kervandakilerin bir kısmı davete katılırken Peygamber Efendimiz malların yanında kaldı. Bahîra, kervanda bir kişinin eksik olduğunu öğrenince onun da çağrılmasını istedi. Peygamber Efendimiz geldiğinde kendisine çeşitli sorular sordu ve sırtındaki nübüvvet mührünü gördü.
Bahîra, karşılaştığı işaretlerin daha önce okuduğu peygamberlik alametleriyle örtüştüğünü düşünerek Ebû Tâlib’e yeğenini korumasını ve Şam yolculuğunu sürdürmemesini tavsiye etti. Bunun üzerine Ebû Tâlib, ticaret mallarını Busra’da satarak Peygamber Efendimizle birlikte Mekke’ye döndü.
Bu olaydan sonra Ebû Tâlib’in yeğenine gösterdiği ihtimamın daha da arttığı ve onu hayatı boyunca koruyup desteklediği aktarılır.
Peygamber Efendimiz, çocukluk yıllarından itibaren güzel ahlâkı, nezaketi ve davranışlarıyla çevresindekilerin sevgisini kazanmıştı. Onu tanıyanlar, kendisindeki farklılığı ve üstün vasıfları dile getiriyorlardı.
İlerleyen yıllarda amcası Zübeyr ile Yemen’e yapılan bir ticaret yolculuğuna da katıldığı ve bu yolculukta çeşitli olağanüstü hâllerinin görüldüğü rivayet edilir.
Böylece Peygamber Efendimiz, hayatının ilk yıllarını annesinin, süt annesi Halime Hatun’un, dedesi Abdülmuttalib’in ve amcası Ebû Tâlib’in himayesinde geçirdi. Her dönemde kendisine gösterilen sevgi ve şefkat, onun çocukluk yıllarının önemli bir parçası oldu. İlerleyen yıllarda ise insanlığa rahmet olarak gönderilecek son peygamberin hayatı, güzel ahlâkı ve örnek yaşayışıyla bütün insanlığa rehber oldu.